Aki Kaurismaki Le Havre barədə - Müsahibə

- Le Havre şəxsi filmindi?

- Yox, bu, o qədər də şəxsi deyil. 30 illik bacarığımı ortaya qoyub, çinli bir qadının alt yazı olmadan anlayacağı film çəkməyə cəhd etmişəm.

- The Man Without a Past Oskarda mükafat qazananda siz orda iştirak etməkdən imtina etdiz, çünki İraq müharibəsinin əleyhinə idiz. Yenə Finlandiyadan namizəd sizin film - Le Havredi...

- O zaman mən "partimud"da deyildim. İndi vəziyyət fərqlidi: ABŞ-ın demokratik hökuməti var. Bilmirəm, bu yaxşı ya pis rəhbərlikdi, amma mənim baykotum sona çatıb. (film mükafat qazanmadı - qeyd.)

- Le Havre necə yarandı? Doğulduqları ölkələrdən qaçmaq məcburiyyətində qalan insanların gettikcə pisləşən vəziyyətlərindən yola çıxmısız, yoxsa, sadəcə Fransada daha bir film çəkmək istəmisiz?

- Bu fikir bir müddətdir beynimdəydi, amma harda çəkəcəyimi bilmirdim. Əslində, bu hekayə Vatikan xaric, istənilən Avropa ölkəsində baş verə bilərdi. Finlandiyada da olmaz, çünki ora heç miqrantlar da maraq göstərmir. (gülür)
Ən uyğun yerlər isə, bir az yumşaq demək mümkünsə, bu problemin daha çox yaşandığı Yunanıstan, İtaliya və İspaniya ola bilərdi. Amma mən sahil boyu gəzərkən, axtardığımı blues, soul və rock'n roll şəhəri Le Havredə tapdım.

- Fransada şüarımız "azadlıq, bərabərlik və qardaşlıq"dır. Deyəsən, siz təkcə qardaşlıq anlayışı üzərində dayanmısız.

- Qardaşlığı hər yerdə, hətta Fransada da görə bilərsiz. Digər ikisi isə həmişə daha aktual olub.

- Bu filmdə balıqçılar arasındakı qardaşlıq balaca uşağı xilas edir. Amma bugünkü real həyatımızda belə olmur, elə deyil?

- Ümid edirəm ki, bu, hələ də belədi. Əks halda, bu, Inqmar Bergmanın tez-tez dediyi gələcək - qarışqa cəmiyyətində yaşadığımız anlamına gəlir.

- Yaşadığımız dünyanın vəziyyəti daha dəhşətli bir şəkildə pis olmağa doğru gedir, siz isə insanlığa olan inamınızı daha sərt formada qorumağa çalışırsız. Ümidsiz optimistə dönürsüz?

- Həmişə o nağıldakı Qırmızıpapaqlı qızın canavarı yeməsini istəyirəm. Amma həqiqi həyatda Wall Street-dəki solğun insanlardansa canavarları seçirəm.

- Ssenarini yazmaq üçün miqrantlarla görüşmüsüz?

- Xeyr, amma başqa formalarda onlarla birlikdə olmuşam.

- Miqrantlığı simvolizə etməsi üçün afrikalı uşağı istifadə etmisiz. Gənclik ümidin simvolu idi?

- Filmlərimdə simvollar yoxdu, amma hələ o qədər güclü olmasa belə, öz yaşıdlarımdan daha çox gənclərə güvənirəm. Ən azından, uşaq rolunu oynayan və sərhədləri olmayan Blondin Miguelə güvənirəm.

- Bu filmlə aktyor ailənizin sayını artırdız. Məsələn, Jean-Pierre Daroussin. Amma o, sanki həmişə sizin ailənin bir parçası olub...

- Əlbəttə, ortalıqda gəzirdi, amma əvvəllər rol almasına razı olmamışdım. Axşamlar studiyanı təmizləmək işinə baxırdı.

- Fransız aktyorları idarə etmək çətindi?

- Yox, bu, bir imtiyazdı.

- La Vie De Bohéme ilə birgə 1950-ci illər - müharibə sonrası Fransasının əbədi və dəyişməz halını göstərmişdiz. O dövrlər sizin üçün özəldi?

- Mən bir az ləngəm. Modern memarlıq mənim gözlərimi ağrıdır. 70-ci illərdə hər tərəf daha eleqant görünməyə başlamışdı. Yaxşı ki, həmişə bir keçmiş var.

- Le Havre filmi beyninizdəki kimi alındımı?

- Aşağı-yuxarı, hə. Ümid edirəm, alınıb...