Skip to main content

Qəhrəman Sovet ordusu - Video

 


27 yanvar tarixin çirkli səhifələrindən birinin bağlandığı gündü. Auschwitz həbs düşərgəsi məhz həmin gün qəhrəman Sovet orudusu tərəfindən azad edildi. 7000 yəhudini xilas edən bu hadisə tarixə möhtəşəm bir ordunu zəfər və sülh simvolu kimi daxil etdi. Bəli, Qızıl Ordu bütün Avropanı faşizmdən xilas etmişdi. Qəhrəman əsgərlər öz qanları və canları hesabına milyonlarla insanın xilaskarına çevrilmişdi. Və bu, çılpaq həqiqət idi...

Sovetlər bundan məharətlə istifadə etdi. Kino, ədəbiyyat, musiqi, rəsm - bütünlüklə sənət məhz bu simvolu əbədiləşdirmək üçün səfərbər edildi. Sovet vətəndaşının hafizəsinə gülərüzlü, qadınlara ətirli güllər paylayan, işgəncə kamplarında zərər görənləri ordan xilas edən bir obraz həkk edildi.

Təxminən yarım əsrlik bu qəhrəmanlıq nağılları 1990-larda dağılmağa başladı. Qəhrəman ordu, öz ölkəsinin müxtəlif şəhərlərini qana boyadı. Amma yaddaşında qəhrəman əsgər portreti qalanların bəzi həqiqətləri öyrənməsi illər çəkdi. Bəzilərinə isə, bu, ümumiyyətlə müəssər olmadı.

Tarixçi Miriam Gebhardt və həmkarları "Əsgərlər Gələndə" (Als die Soldaten kamen) tipli kitablar və filmlərlə bəzi həqiqətləri ortaya çıxardılar. İddialar arasında fantastik rəqəmlər var, amma ciddi mənbələrə görə, təkcə müqəddəs və qəhrəman sovet ordusu 100 mindən çox alman qadına təcavüz etmişdi. Özü də təkcə Berlin şəhərində... Minlərlə qadının bu travmadan sonra intihar etdiyi də iddialar arasındadı, hərçənd, bu tip statistikalara skeptik yanaşmaqda fayda var.

İndi nə SSRİ, nə də Qızıl Ordu var idi. Qərb təbliğat maşını üçün ideal imkan yaranmışdı. Tarixin ən böyük ləkəsini təmizləyən SSRİ-nin balansındakı bu müsbəti də neqativə çevirərək, onu yaddaşdan silmək üçün film ardınca film, kitab ardınca kitab ortaya çıxdı. Və sözsüz ki, indi ən effektiv silah günahsız, zorlanmış alman qadınları idi. Hədəf isə nə Stalin, nə də bir başqası idi. Dünya üzərində kabus kimi dolaşan, ən böyük zərbələrindən birini elə sovetlərdən alan bərabərlik ideyası kapitalist sistemin nişangahında idi. İndi bu fikirləri yaymaq lazım gəlirdi: kommunizm faşizmdən də dəhşətlidir. Kommunizm əsla geri gəlməməlidir. Kommunizmin tarixi cinayətlərlə doludu və s.

Mass-media bir faktı unudurdu. Və o əlahəzrət faktı Miriam Gebhardt öz əsərində bizə xatırladır. Təkcə 190 min alman qadını amerikan əsgərləri tərəfindən təcavüzə məruz qalıb. Bütövlükdə müttəfiq qüvvələri 860 min qadına təcavüzdən məsul idi. Deməli, qadın zorlayan təkcə kommunistlərin qanlı ordusu deyildi...

Artıq Sovet təbliğat maşını mövcud olmadığına görə, bu faktlardan elə də çox danışılmırdı. Növbə beyinlərə “qırmızı təcavüzçü ordu” portretini həkk etdirməyin idi. Yenə də qadınlar, günahsız mülki əhali və onların yaşadıqları bir təbliğatın alətinə çevrilmişdi.

Bu, təkcə zorakılığa məruz qalan qadınlarla bağlı dəhşətin detallarıdı. Mülki əhaliylə amansız rəftar, dağıdılmış, qarət edilmiş evlər, xarabalığa çevrilmiş şəhərlər - sadəcə qalib ordunun qısamüddətli əyləncəsinin nəticəsi idi.

Əlbəttə, faşizm daha dəhşətli səhnələrə səbəb olmuşdu. Kimsə bunu inkar edə bilməz, hətta buna cəhd də mənasızdı. Amma istər faşist ordusu, istər sovet ordusu, istərsə də müttəfiq qoşunlarının gəlişindən zərər çəkənlər niyəsə, əsla dəyişmirdi. Günahsız, müdafiəsiz mülki əhali. Hər ordu arxasında milyonlarla məhv olmuş həyata dair hekayələr qoyub getdi. Nə hikmətdisə, hətta qəhrəman ordular da…

İkinci Dünya Müharibəsinə səbəb olan faktorlar haqqında əlavə danışmaq fikrim yoxdu. Molotov-Ribbentrop paktından başqa bir şey bilməyən adamlarla tutuquşu mübahisəsi niyyətim də. Amma araşdırmaq istəyən, qərb şirkətlərinin faşizmi necə yüksəltdiyini, SSRİ-nin alman solunu necə üzüstü buraxdığını anlamaq istəyənlər üçün məlumat bölməsinə bir link yerləşdirəcəm. Həmin link sadəcə giriş mahiyyəti daşıyır. Belə geniş mövzuları düzgün qavramaq üçün sadəcə araşdırmaq lazımdı. Youtube çirkabından və ümumiyyətlə çirkli informasiya axınından qorxmadan… Dünya müharibəsinin qarşısını almaq, dünyanı bu fəlakətdən xilas etmək mümkün idi. Amma dövlət varsa, müharibə də qaçılmazdı…

Təbliğat qurbanı kimi dərk etmədiyimiz həqiqətlər periodik olaraq qarşımıza amansız cəzalar kimi çıxır. Müqəddəs ordunun yoxluğunu, ordunun, gücün, polisin - bütün faciələrə səbəb olan əlahəzrət dövləti qorumaq üçün vasitədən başqa bir şey olmadığını dərk edənə qədər obrazımız sadəcə qurbanı oynamaq olur.

Sadəcə Vikipediaya baxmaq kifayətdi: aktiv əməliyyatlarda iştirak etmiş hər bir ordunun balansında müharibə cinayətləri var.

Kimsə ordumuzun müharibə cinayətləri törətmədiyini iddia edirsə və faktlar axtarırsa, Amnesty International kimi təşkilatların hesabatlarına nəzər sala bilər. Sitat: Müharibə dövründə həm Azərbaycan, həm də Ermənistan ordusu hərbi cinayətlər törədib. 

Qısası, müharibə cinayəti, hərbi cinayət kimi xarakterizə edilən aktlarda fərdi günahkarlar axtarmaq mənasızdı. Qayıdaq əsas mövzuya: A Woman in Berlin adlı bir film var. Film 1945-ci ilin 20 aprel - 22 iyun tarixləri arasında, Berlinin tutulduğu dövrdə sovet ordusunun təcavüzlərini qeydə alan anonim bir qadının xatirələri əsasında çəkilib. Əlbəttə, bu anonim xatirənin Qırmızı Ordu, sovetlərə qarşı təbliğat vasitəsi kimi istifadə edilməsi şübhəsizdi. Amma xatirələrdə yazılanları dəstəkləyən yüzlərlə şahid ifadələri, bunun əsasında çəkilmiş sənədli filmlər, reportajlar, məqalələr, keşişlərə danışılan hekayələr olduğu üçün onu birdəfəlik kənara atmaq olmaz. Hətta belə faktları tədiqləyən, Berlin döyüşlərinin iştirakçısı olan və zorakılıq, təcavüz faktlarını təsdiqləyən sovet əsgərləri də var. Filmin özü o qədər də uğurlu alınmayıb. Amma xatirələri oxumaq imkanınız yoxdursa, onu izləyə bilərsiz. Bu mövzuda çəkilmiş filmlər barədə ətraflı isə mütləq ayrıca videoda danışmaq lazımdı.

Əgər Sovet ordusunun qəhrəmanlaşdırılmasından, müharibənin romantikləşdirilməsindən düzgün nəticəni çıxarmasaq, tarix bizi növbəti dəfə, bəlkə daha amansız formada cəzalandıracaq. Bəlkə də ordu, dövlət barədə lap başdan düşünməliyik. Hələlik!
 

Comments

Popular posts from this blog

Azad iradə varmı, yoxsa bu bir illüziyadır?

  Bir qətl hadisəsindən sonra məhkəmə prosesini düşünün, qa’tilin (mən onu bundan sonra icraçı adlandıracağam) Sam Harris-in (amerikalı filosof və neyro-alim) Azad İradə te'zisi əsasında müdafiə qurduğunu fərz edin. Bu müdafiəyə görə, icraçı günahkar deyil, çünki qətli o, öz iradəsi əsasında törətməyib. Hətta ümumiyyətlə, azad iradə deyilən bir şey mövcud deyil - illüziyadı. Müdafiə materialları neyro-elmi araşdırmalarla, da'talarla zəngindi və vəkillə icraçı sübut etməyə çalışırlar ki, qətl deterministik zəncirdə bir halqadı, buna görə, fərd cəza almamalıdı. İlk baxışdan, çox absurd səslənə bilər, amma azad iradə ilə maraqlanan hər kəs məsələnin ciddiliyinin fərqinə varır. Bir az fəlsəfi səyahətə çıxaq: Plato Phaedrus dialoqunda ruhu bir at arabasına bənzədirdi. O, arabanın sürücüsü kimi ağlı (logos) tə’yin etmişdi. Beləcə, ağıl ruhun digər parçaları olan ehtiras (thumos) və arzunun (eros) idarəçiliyini həyata keçirirdi. Hazırda, bu fikri elmi sferada çox istifadə etməsələr də...

İdeoloji futbol və hakimiyyət: "Qarabağ" FK Layihəsi

  "Qarabağ" FK dünən yenə milyonlarla azərbaycanlını birləşdirən, ortaq, milli-həzz mənbəyi kimi çıxış edirdi. Komanda UEFA Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinin VII turunun oyununda, öz meydanında "Ayntraxt" (Almaniya) ilə qarşılaşıb. Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunda reallaşan matç Azərbaycan çempionunun 3:2 hesablı qələbəsi ilə bitdi. Klubun Azərbaycan futbol tarixi üçün bir vaxtlar “xəyali” sayılan uğurları reallaşdırması, Qurban Qurbanov, “sistematik iş və uğur hekayəsi” haqqında çox danışır, yazılır. Bu yazıda belə texniki tərəflərdən yox, klubun Azərbaycan dövləti üçün ideoloji və siyasi funksiyaları barədə danışmaq istəyirəm. “Siyasi Legitimlik” və "Qələbə" Simvolizmi Hər şeydən əvvəl, "Qarabağ" adı Azərbaycanın ən həssas siyasi problemini (əvvəllər işğalı, indi isə zəfəri) təmsil edir. Bu isə klubun “Siyasi Legitimlik” və "Qələbə" Simvolizmi kimi funksiyasını qabardır. 2020-ci ildən, müharibədən əvvəl klub "qaçq...

Düşünmək və Olmaq arasında əlaqə məcburidirmi? - Correlationism və Speculative Realism

Gecə gözümə yuxu getmədi və obsessiv düşüncələri susdurmaq üçün maraqlı bir sual tapmalıydım. Birdən ağlıma gəldi: əjdahalar həqiqətən mövcud olubmu? Söhbət fəlsəfi olaraq bunu əsaslandırmaqdan gedəndə təkcə Kant kifayət etmir. Çünki idrak sərhədinə məhkum qalırsan. Bu isə bizi yeni fəlsəfi superstar - Quentin Meillassoux-a və onun Kant tənqidinə aparır: Misal elə Kantdan olsun deyə, gün batımından başlayaq. Bu arada, mən Gün batımı və Kantın gözəllik paradoksu haqqında video etmişəm, ona görə o mövzunu təkrar izah edib, uzatmaq istəmirəm. Linkdən izləyib, sonra oxumağa davam edə bilərsiz. Bir gün batımı izləyirsən deyirsən: bu mənzərə çox gözəldir! Burada çox maraqlı bir sual var. Gün batımının gözəlliyi nə qədər müşahidədən, yə’ni, bizim idrakımızdan asılıdı? Əgər biz baxmasaq belə, gözəllik anlayışı mövcud olurmu? Konseptə oturtsaq; bunlar Correlationism-in suallarıdı. Amma təkcə bu deyil. Daha banal nümunələrlə: məsələn, allahın olmadığını deyə bilərikmi; əgər o, bizim idrakımızın...